0Wagen

Kennisbank 20 oktober 2026

Geesten oproepen met een spiritbord: hoe werkt een ouija bord echt?

Bij geesten oproepen met een spiritbord, ook wel ouijabord genoemd, leggen een paar mensen hun vingers op een planchette en stellen vragen; de planchette schuift dan naar letters, ja of nee. Hoe werkt een ouija bord? De wetenschap verklaart de beweging met het ideomotorisch effect: kleine spierbewegingen die je zelf niet merkt. Het bord is voor volwassenen, niet als speelgoed, en minder geschikt als je snel angstig bent of rouwt.

Geesten oproepen met een spiritbord: hoe werkt een ouija bord echt?

Wat is een spiritbord?

Een spiritbord, ook wel ouijabord of ouija board genoemd, is een plat bord met het alfabet, de cijfers 0 tot 9, ja, nee en vaak een afscheidsgroet. Daarbij hoort een planchette: een klein plankje op pootjes, soms met een kijkvenster. De deelnemers leggen er licht hun vingers op en stellen vragen. Het bord is een vast onderdeel van Halloween, films en griezelavonden. Bij ons heet het product spiritbord, bijvoorbeeld het spiritbord hout met planchette (vanaf € 22,95).

Hoe werkt een ouija bord?

Hoe werkt een ouija bord nu echt? Niemand duwt bewust, en toch beweegt de planchette. De verklaring heet het ideomotorisch effect: een gedachte of verwachting zet je spieren aan tot heel kleine bewegingen, zonder dat je het merkt. William Carpenter gaf het verschijnsel in 1852 die naam, en Michael Faraday liet in 1853 met proeven rond tafeldraaien zien dat de beweging van de deelnemers zelf kwam, aldus Wikipedia. Met meerdere handen op een gladde planchette tellen al die kleine duwtjes op tot een vloeiende beweging. Hetzelfde speelt bij een pendel, zoals de bergkristal pendel, en bij een wichelroede.

Wat onderzoek laat zien

Onderzoekers van de University of British Columbia gebruikten het bord in 2012 zelfs als meetinstrument (Gauchou, Rensink en Fels, in het tijdschrift Consciousness and Cognition). Deelnemers met een blinddoek dachten samen met iemand te spelen, maar die ander haalde ongemerkt zijn hand weg. Bij vragen waarop ze dachten te gokken, hadden ze mondeling 50 procent goed en via het bord 65 procent. De onderzoekers zien dat als aanwijzing dat het bord kennis uitdrukt die je onbewust al hebt. De antwoorden komen dus uit de deelnemers zelf.

De ouija bord regels voor een geesten oproepen spel

Er bestaan geen officiële ouija bord regels, wel gewoontes die het rustig en leuk houden. Zie je het als een geesten oproepen spel met vrienden, houd dan dit aan:

  • Speel met twee tot vier volwassenen, aan een stevige tafel.
  • Leg allemaal licht twee vingers op de planchette en duw niet.
  • Laat één persoon de vragen stellen en een ander de letters opschrijven.
  • Stel luchtige vragen en spreek af dat iedereen altijd mag stoppen.
  • Sluit rustig af en berg het bord op.

Is een ouija bord gevaarlijk?

Is een ouija bord gevaarlijk? Het bord zelf is een stuk hout of karton, en er is geen bewijs dat je er iets mee binnenlaat. Het risico zit in hoe mensen erop reageren. Een woord dat op een naam lijkt of een onheilspellend antwoord kan iemand dagen bezighouden, vooral in het donker en als anderen het spannend maken. Daarom is het bord niet bedoeld voor kinderen, niet voor mensen die snel angstig worden en liever niet in een periode van rouw. Voelt iemand zich na afloop onrustig of slaapt hij slecht, praat er dan rustig over, eventueel met de huisarts.

Wat je beter niet doet

  • Gebruik het bord niet om beslissingen te nemen over gezondheid, geld of relaties. De antwoorden komen uit de spelers zelf.
  • Speel niet om iemand bang te maken, en niet om een overleden dierbare "te spreken" als iemand daar nog verdriet van heeft.
  • Laat niemand onder invloed van alcohol of drugs meespelen.
  • Duw de planchette niet stiekem voor een grap; dat ondermijnt het vertrouwen.
  • Stop als iemand zich niet prettig voelt. Een avond is pas geslaagd als iedereen er goed op terugkijkt.

Een spiritbord kiezen

Al onze spiritborden zijn bedoeld voor volwassenen en als decoratie, niet als speelgoed. Je kiest uit het klassieke spiritbord hout met planchette (vanaf € 22,95), het spiritbord maan en doodshoofdvlinder (vanaf € 21,95), het GhostGear spiritbord in eigen ontwerp (vanaf € 27,95), het spiritbord glow in the dark (vanaf € 29,95) en het mini spiritbord met lade (vanaf € 12,95). Alle borden staan bij spiritborden.

Verder lezen

Wil je weten wat de wetenschap zegt over geesten zelf, lees dan bestaan geesten. Het ideomotorisch effect zie je ook bij een pendel en een wichelroede; hoe je die gebruikt, lees je in pendelen. Ben je nieuwsgierig naar onderzoek met meters in plaats van vragen aan een bord, begin dan bij de startgids ghost hunten. Daar lees je ook waarom je nooit zonder toestemming een pand of terrein in gaat.

Ook in dit artikel genoemd

Veelgestelde vragen

Hoe kun je geesten oproepen met een ouijabord?

Je legt met twee tot vier volwassenen licht je vingers op de planchette, één persoon stelt vragen en een ander schrijft de letters op. De planchette beweegt door het ideomotorisch effect: kleine spierbewegingen die je zelf niet merkt. Wat op het bord verschijnt, komt dus uit de spelers zelf.

Is een ouija bord gevaarlijk?

Het bord zelf is niet gevaarlijk; het is hout of karton. Het risico zit in angst en onrust achteraf, vooral bij kinderen, bij mensen die snel angstig worden en in een periode van rouw. Stop als iemand zich niet prettig voelt.

Hoe werkt een ouija bord?

De planchette beweegt doordat de deelnemers onbewust kleine duwtjes geven. Dat heet het ideomotorisch effect, in 1852 zo genoemd door William Carpenter. Met meerdere handen op de planchette tellen die duwtjes op tot een vloeiende beweging.

Wat zijn de ouija bord regels?

Er zijn geen officiële regels, wel goede gewoontes: speel met volwassenen, duw niet, laat één persoon vragen stellen, spreek af dat iedereen mag stoppen en sluit rustig af. Gebruik het bord nooit voor beslissingen over gezondheid of geld.

Mag een kind een ouija board gebruiken?

Wij raden het af. Onze spiritborden zijn bedoeld voor volwassenen en als decoratie, niet als speelgoed. Bij kinderen kan het idee van antwoorden van een geest lang blijven hangen.